عباس قديانى

58

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

اعتقاد خاص داشتند . و در جنگ بين الملل اول چون انگليسها بوشهر را تصرف و با تنگستانيها آغاز جنگ و مخاصمت كردند . آن مرحوم اعلان جهاد داد و مرحوم رئيسعلى دلوارى به متابعت حكم او با انگليسيان جنگيد تا شهيد شد . آيت الله كاشانى ابو القاسم فرزند آيت الله حاج سيد مصطفى كاشانى كه از علماء و مراجع بزرگ شيعه در عصر خويش بود در 1264 ه . ش . در تهران متولد شد . در سال 1280 شمسى از ايران به نجف اشرف هجرت كرد و در آنجا ساكن گرديد و به تدريس و تحقيق مشغول گشت . آيت الله كاشانى براى بسيج مردم و سران عشاير و سازماندهى آنان ، طرحى را به كمك منشى خود ، شيخ جواد زنجانى آماده و مهرى با نام « جمعيت اسلامى عراق » تهيه كرد و با فرستادن نامه‌هايى براى سران عرب ، آنها را به شركت در اين نبرد دعوت مىنمود . آيت الله كاشانى در سىام بهمن‌ماه 1299 ه . ش . سه روز قبل از كودتاى رضا خان وارد تهران گرديد و پس از روى كار آمدن رضا خان مبارزهء خود را با وى و سياستهاى او آغاز نمود . با شروع جنگ جهانى دوم و اشغال ايران توسط متفقين و به‌دنبال آن سقوط رضا خان از تخت پادشاهى آيت الله كاشانى بر شدت مبارزاتش عليه انگليس افزود . قوام السلطنه كه يكى از نوكران انگليس بود وى را در تير ماه 1325 دستگير و به بهجت‌آباد قزوين تبعيد نمود . تا اينكه در 21 خرداد 1326 با اصرار مردم و زير فشار علما كه خواستار آزادى وى بودند آزاد شد و به تهران برگشت . شاه پس از قوام ، عبد الحسين هژير را به عنوان نخست‌وزير به مجلس معرفى نمود و كاشانى كه از وابستگى هژير به ايادى خارجى اطلاع داشت به مخالفت با نخست‌وزيرى او برخاست و مردم را به يك راهپيمايى در جلوى مجلس به‌منظور جلوگيرى از ورود هژير به آنجا دعوت كرد . ارتباط كاشانى با فداييان اسلام ، و در جريان ترور كسروى توسط فداييان اسلام و زندانى شدن آنان آيت الله كاشانى از آنان پشتيبانى نمود و آزادى آنها را خواستار شد و نهايتا فداييان اسلام از زندان آزاد شدند . آيت الله سيد ابو القاسم كاشانى پس از اين ماجرا آيت الله كاشانى تبعيد شد ولى پس از مدتى منصور الملك نخست‌وزير وقت ايران طى تلگرافى از آيت الله عذرخواهى و خواستار بازگشت او به ايران شد . وى پس از شانزده ماه تبعيد در لبنان در 20 خرداد 1329 ه . ش . به زادگاهش بازگشت . استعمار براى ايجاد حكومت ديكتاتورى در